บทบาทของแรงงานในการต่อส้เูพื่อสร้างรัฐสวัสดิการ


หากมองประวัติศาสตร์ประเทศที่พัฒนาในกลุ่ม OECD ขบวนการของผู้คนชนชั้นแรงงานซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ในสังคมล้วนมีบทบาทในการปฏิวัติเปลี่ยนแปลงสังคมทั้งสิ้น รวมถึงในไทยเองขบวนการแรงงานก็มี บทบาทในการสร้างสวัสดิการที่สำคัญ ๆ ในสังคมเช่นกัน


ในส่วนของประเทศกลุ่ม OECD จะขอยกตัวอย่างบทบาทของแรงงานในประวัติศาสตร์การเกิดรัฐ สวัสดิการในประเทศอังกฤษ จากข้อมูลหอจดหมายเหตุแห่งชาติสหราชอาณาจักร การเกิดรัฐสวัสดิการในช่วงปี ค.ศ. 1945 – 1951 รัฐบาลพรรคแรงงานที่ได้รับการสนับสนุนจากขบวนการแรงงานเข้ามาอำนาจหลังจากได้รับชัยชนะอย่างถล่มทลายในการเลือกตั้งปี ค.ศ. 1945 รัฐบาลพรรคแรงงานต้องเผชิญกับความท้าทายหลังสงครามมากมายอย่างต่อเนื่อง ปัญหาสงครามเป็นปัญหาเฉพาะหน้า ชาติอาณานิคมของอังกฤษเริ่มแสวงหาเอกราช และอินเดียเป็นประเทศแรกที่ได้รับเอกราช เศรษฐกิจหลังสงครามที่ส่งผลให้ฐานะทางการคลังของประเทศอยู่ในสถานะที่ไม่ดีนัก แต่รัฐบาลพรรคแรงงานก็ยังสามารถสร้างรัฐสวัสดิการขึ้นได้ด้วยการปฏิรูประบบการจัดเก็บภาษีเพื่อกระจายรายได้เป็นสวัสดิการต่าง ๆ โดยรัฐ ในปี ค.ศ. 1946 ได้เกิดพระราชบัญญัติการประกันสังคม (The National Insurance) ขึ้นคนงานได้รับผลประโยชน์จาก “การหยุดชะงักของรายได้” อันเป็นผลมาจากความเจ็บป่วยและการว่างงานหรือวัยชรา หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า (National Health Service) เริ่มดำเนินการในเดือนกรกฎาคม ปี ค.ศ.1948 ซึ่งเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์อังกฤษที่มีการรักษาพยาบาลทั่วประเทศโดยไม่มีค่าใช้จ่าย การออกนโยบายข้างต้นนี้ล้วนเป็นบทบาทของพรรคแรงงานที่มีขบวนการแรงงานเป็นฐานมวลชน บทบาทของขบวนการแรงงานยังไม่รวมถึงการกดดันให้รัฐบาลพรรคอนุรักษ์นิยมตั้งกระทรวงประกันสังคมในปี ค.ศ. 1944 (Ministry of National- Insurance) ที่เมืองเขตอุตสาหกรรม อย่างนิวคาสเซิล เบี้ยเลี้ยงสำหรับครอบครัว (Family Allowances Act 1945) ที่ขบวนการแรงงานได้กดดันจนรัฐบาลพรรคอนุรักษ์นิยมต้องผ่านกฎหมายฉบับนี้ใน ปี ค.ศ. 1945


บทบาทขบวนการแรงงานในไทยในการสร้างสร้างสวัสดิการ เมื่อจอมพล ป. กลับเข้าสู่อำนาจครั้งหลัง สงครามโลกครั้งที่ 2 จอมพล ป. หันมาสนใจการสร้างสวัสดิการให้กับแรงงานมากขึ้น เพราะบริบท สถานการณ์การเคลื่อนไหวจากกลุ่มขบวนการแรงงานและฝ่ายซ้ายในสังคมไทยมีความสำคัญมากขึ้น รวมทั้งอำนาจของจอมพล ป. หลังจากการปฏิวัติ ปี ค.ศ. 1947 นั้นไม่ได้เข้มแข็งเท่ากับก่อนหน้า การกดดันของขบวนการแรงงานในไทยส่งผลให้เกิดความพยายามสร้างระบบประกันสังคมในช่วงรัฐบาลจอมพล ป. เริ่ม ขึ้นใน ปี 1952 เมื่อรัฐบาลได้แต่งตั้ง “คณะกรรมการสังคมสงเคราะห์” ขึ้นโดยมีจุดประสงค์ในการให้ส่งเสริมให้ประชาชนทั่วไปมีที่ดินและบ้านเป็นของตนเองและให้มีหลักประกันในการใช้ชีวิต ข้อเสนอที่เกิดขึ้นจากความพยายามนี้กลายเป็นพื้นฐานในการสร้างระบบ “ประกันสังคม” กฎหมายประกันสังคมฉบับแรกที่ถูกร่างขึ้นได้พยายามตั้งกองทุนประกันสังคมขึ้นโดยให้ลูกจ้างของบริษัทเอกชนเป็นผู้ประกันตน โดยให้ผู้ประกันตนผู้ว่าจ้างและรัฐบาลออกเงินสมทบให้กับกองทุนประกันสังคมร่วมกัน แต่ กฎหมายประกันสังคมก็ไม่ได้ถูกบังคับใช้ในยุคสมัย จนถึง ปี ค.ศ. 1992 กฎหมายประกันสังคมที่ถูกผลักดันโดยขบวนการแรงงานที่เข้มแข็งมากขึ้นในยุคพัฒนาอุตสาหกรรมจึงถูกประกาศใช้ ต่อมาขบวนการแรงงานในไทยยังมีบทบาทในการสนับสนุนพระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปี 2002


จากประวัติศาสตร์ข้างต้นจะเห็นได้ว่าแรงงานได้เข้ามามีบทบาทในการสร้างสวัสดิการที่สำคัญ ๆ อันเป็นโครงสร้างพื้นฐานทางสังคม เพื่อให้มนุษย์ในสังคมอยู่ร่วมกันอย่างเฉลี่ยทุกข์เฉลี่ยสุข ภาพแรงงานใน อดีตของไทยอาจเป็นคนงานในโรงงาน ชาวนา ซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ในสังคม แต่ปัจจุบันรูปแบบงานได้ เปลี่ยนไปอย่างมาก แรงงานกลายเป็นแรงงานไร้สังกัดมากขึ้น อยู่นอกระบบประกันสังคมโดยรัฐ เปาะบาง ทางเศรษฐกิจ ไร้ความมั่นคงในชีวิต ทั้งหมดนี้ส่งผลให้การรวมตัวเป็นสหภาพหรือขบวนการแรงงานอาจ เป็นไปได้อยากมากขึ้น บทบาทในการขับเคลื่อนผลักดันนโยบายจึงไม่ชัดเจนเหมือนยุคอดีต ในปัจจุบันเรา จำเป็นอย่างมากที่จะต้องรวบรวมแรงงานผู้ถูกกดขี่ด้วยระบบทุนนิยมให้เป็นขบวนการแรงงานให้ได้เพื่อเข้าไปมีบทบาทในการเปลี่ยนแปลงทางนโยบายสร้างรัฐสวัสดิการเหมือนในอดีตที่ผ่านมา แรงงานยุคปัจจุบันอาจมีเนื้องานที่แตกต่างกัน สถานที่ทำงานแตกต่างกัน แต่สิ่งหนึ่งที่แรงงานทุกยุคสมัยยังคงมีร่วมกันนั่นคือ "ความเจ็บปวดจากการถูกกดขี่ขูดรีด" การได้รับค่าแรงที่ต่ำจนไม่สามารถพัฒนาคุณภาพชีวิตตนเองได้ การต้องทำงานหนักเพื่อดิ้นรนเอาชีวิตรอดอยู่ร่ำไป ชีวิตของแรงงานวนเวียนอยู่แบบนี้ทั้งช่วงชีวิต ในขณะที่นายทุนที่พวกเขาทำงานให้กลับร่ำรวยขึ้น



The National Archives United Kingdom . 1940's Origins of the Welfare State . Available from : https://www.nationalarchives.gov.uk/cabinetpapers/alevelstudies/1940-origins-welfare-state.htm


The National Archives United Kingdom . 1950-1964 Trade unions and post-war consensus . Available from : https://www.nationalarchives.gov.uk/cabinetpapers/alevelstudies/1950-trade-unions.htm


The National Archives United Kingdom . The Trade Union Movement . Available from : https://www.nationalarchives.gov.uk/cabinetpapers/alevelstudies/tradeunion.htm?WT.ac=The%20Trade%20Union%20Movement


ธร ปีติดล , พัฒนาการของระบบสวัสดิการในประเทศไทย จาก พ.ศ. 2475 ถึง 2543 : ข้อสังเกตจาก การศึกษาเปรียบเทียบทฤษฎีกับประสบการณืของประเทศไทย , วารสารประวัติศาสตร์ ธรรมศาสตร์, ปีที่ 4 ฉบับที่ 2 (2017) กรกฎาคม - ธันวาคม 2560 : 220 – 243 .



ดู 99 ครั้ง0 ความคิดเห็น